Powrót do bloga
Gramatyka
9 min czytania

Szyk zdania w języku angielskim: zasady, przykłady i 20 ćwiczeń

Angielski pokazuje szykiem wyrazów, kto co robi, więc przesunięcie jednego słowa może sprawić, że zdanie będzie błędne. Ten przewodnik pokazuje schemat podmiot, orzeczenie, dopełnienie, miejsce przysłówków, przymiotników i dopełnień oraz budowę pytań, a do tego daje Ci 20 ćwiczeń z kluczem odpowiedzi.

Szyk zdania w języku angielskim (word order) opiera się na podstawowym schemacie: podmiot (subject), orzeczenie (verb), dopełnienie (object), na przykład The dog chased the cat. Aby ułożyć poprawne zdanie, postaw podmiot przed czasownikiem, przymiotniki (adjectives) przed rzeczownikiem (noun), a słowa mówiące jak, gdzie i kiedy po dopełnieniu. W pytaniach be albo czasownik posiłkowy (helping verb) stoi przed podmiotem: Is the dog asleep?

Ten przewodnik omawia podstawowy schemat, miejsce przysłówków i przymiotników, czasowniki z 2 dopełnieniami, pytania i 20 ćwiczeń z odpowiedziami.

Najważniejsze informacje

  • Angielskie zdanie oznajmujące (statement) ma szyk podmiot, orzeczenie, a potem dopełnienie, jeśli występuje, i podmiot stoi przed czasownikiem.
  • Przysłówki częstotliwości (adverbs of frequency), takie jak always i never, stoją przed czasownikiem głównym, ale po be.
  • Przymiotniki stoją przed rzeczownikiem, zwykle z opinią na początku: a lovely old house.
  • W pytaniach be albo czasownik posiłkowy przechodzi przed podmiot albo dodaje się do, does lub did: Is she tired? Where do you live?

Jaki jest podstawowy szyk zdania w języku angielskim?

Podstawowy szyk zdania w angielskim to podmiot, orzeczenie, dopełnienie, a większość zdań opiera się na jednym z kilku schematów.

SchematPrzykład
Podmiot + czasownikThe baby is sleeping.
Podmiot + czasownik + dopełnienieMaria plays the violin.
Podmiot + be + opisMy brother is a nurse. The soup is hot.
Podmiot + czasownik + dopełnienie + dopełnienieDad gave me a present.
Podmiot + czasownik + dopełnienie + miejsce lub czasTom forgot his umbrella at school.

Zdanie oznajmujące potrzebuje podmiotu, nawet jeśli podmiotem jest tylko it: It is raining, a nie Is raining. Aby sprawdzić, które słowa są rzeczownikami, czasownikami i przymiotnikami, zajrzyj do naszego przewodnika po częściach mowy.

Gdzie stawiać przysłówek w zdaniu angielskim?

Przysłówki sposobu (adverbs of manner), czyli mówiące jak, oraz określenia miejsca i czasu stoją po czasowniku albo po dopełnieniu, jeśli występuje, natomiast przysłówki częstotliwości stoją przed czasownikiem głównym.

Po czasowniku albo po dopełnieniu

Postaw przysłówek po czasowniku albo po dopełnieniu: She sings beautifully, She closed her book slowly. Nigdy nie stawiaj go między czasownikiem a jego dopełnieniem: She speaks English very well, a nie She speaks very well English.

Gdy na końcu zdania jest kilka takich określeń, zwykła kolejność to jak, potem gdzie, potem kiedy: They played happily in the garden all afternoon. Ta kolejność jest elastyczna, a określenie czasu może też zaczynać zdanie: On Saturday we visited my aunt.

Przed czasownikiem głównym: always, often, never

PozycjaPrzykład
Przed czasownikiem głównymI often walk to school.
Po beShe is always late.
Po pierwszym czasowniku posiłkowym (takim jak have, can lub will)I have never ridden a horse. We can usually park here.

Sometimes, usually i often mogą też zaczynać zdanie: Sometimes I walk to school.

W jakiej kolejności stoją przymiotniki?

Przymiotniki stoją przed rzeczownikiem, który opisują, a gdy są 2 lub 3, zwykle przechodzą od opinii do faktów.

KolejnośćRodzajPrzykłady
1Opinia ogólnabeautiful, wonderful, awful
2Opinia szczegółowadelicious, friendly, useful
3Rozmiarbig, tiny, long
4Kształtround, square, flat
5Wiekold, new, young
6Kolorred, green, blue
7Pochodzenielocal, northern, eastern
8Materiałwooden, plastic, cotton

Razem: a lovely old wooden table, a big round red ball. Więcej niż 3 przymiotniki przed rzeczownikiem to rzadkość, a ta kolejność jest raczej tendencją niż ścisłą regułą. Zapamiętaj przede wszystkim, że opinia stoi przed faktami: a lovely old house, a nie an old lovely house. Po be przymiotniki stoją po czasowniku, a jeśli są 2, łączy je and: The house is old and lovely.

Jak używać czasowników z 2 dopełnieniami?

Czasowniki takie jak give, send, show i buy mogą mieć 2 dopełnienia (double-object verbs), osobę i rzecz, w jednej z 2 kolejności.

  • Najpierw osoba, potem rzecz: She sent her grandmother a card.
  • Najpierw rzecz, potem to lub for + osoba: She sent a card to her grandmother.

Używaj to z czasownikami takimi jak give, lend, send, show i tell, a for z czasownikami takimi jak buy, make, cook i find: I bought a book for my brother. Gdy osobą jest zaimek, taki jak me czy him, częstsza jest pierwsza kolejność: Can you show me the photos? Gdy rzeczą jest it lub them, bezpiecznym wyborem jest druga kolejność: Give it to me.

Jak tworzyć pytania po angielsku?

Aby utworzyć pytanie, postaw be albo czasownik posiłkowy przed podmiotem. Jeśli nie ma żadnego z nich, dodaj do, does lub did.

Zdanie oznajmującePytanie
She is tired.Is she tired?
They have finished.Have they finished?
You can swim.Can you swim?
He plays tennis.Does he play tennis?
You went out.Did you go out?

Słowa pytające (question words) stoją na początku: Where do you live? Why is she crying? Gdy who lub what jest podmiotem, nie ma do, a szyk się nie zmienia: Who called you? What happened? Jak to działa we wszystkich czasach, zobaczysz w naszym przewodniku po czasach angielskich.

Pytania wewnątrz zdania

W pytaniach pośrednich (indirect questions), czyli po Can you tell me lub Do you know, używaj szyku zdania oznajmującego. Mów Can you tell me where the station is?, a nie Can you tell me where is the station? W pytaniach typu tak lub nie użyj if: Do you know if the shop is open?

Ćwiczenia

Najpierw zapisz swoje odpowiedzi, a potem sprawdź je w kluczu.

Część A: ułóż wyrazy we właściwej kolejności

Ułóż zdanie oznajmujące i zacznij od podmiotu.

  1. plays / my sister / the piano
  2. always / is / he / late
  3. never / I / eaten / have / sushi
  4. a / bought / she / red / new / bike
  5. to school / we / every day / walk
  6. me / gave / my uncle / a watch
  7. English / very well / speaks / my friend
  8. can / swim / my brother / fast

Część B: utwórz pytania

Zamień każde zdanie na pytanie. W zdaniach 5 i 6 użyj słowa pytającego z nawiasu.

  1. She is your teacher.
  2. They live near the park.
  3. He can drive.
  4. You saw the match.
  5. Your keys are in the car. (where)
  6. Somebody took my umbrella. (who)

Część C: popraw błąd

W każdym zdaniu jest 1 błąd w szyku albo brakuje jednego słowa. Napisz zdanie poprawnie.

  1. She speaks very well English.
  2. She goes always to the gym on Mondays.
  3. Where you are going?
  4. Can you tell me what time is it?
  5. We live in a house big.
  6. Is raining again.

Klucz odpowiedzi

Część A

  1. My sister plays the piano. Podmiot, orzeczenie, dopełnienie.
  2. He is always late. Always stoi po be.
  3. I have never eaten sushi. Never stoi po pierwszym czasowniku posiłkowym.
  4. She bought a new red bike. Wiek stoi przed kolorem.
  5. We walk to school every day. Najpierw miejsce, potem czas.
  6. My uncle gave me a watch. Najpierw osoba, potem rzecz.
  7. My friend speaks English very well. Przysłówek stoi po dopełnieniu.
  8. My brother can swim fast. Przysłówek stoi po czasowniku.

Część B

  1. Is she your teacher?
  2. Do they live near the park?
  3. Can he drive?
  4. Did you see the match? Po did użyj formy podstawowej czasownika.
  5. Where are your keys?
  6. Who took my umbrella? Who jest podmiotem, więc nie ma did.

Część C

  1. She speaks English very well.
  2. She always goes to the gym on Mondays.
  3. Where are you going?
  4. Can you tell me what time it is?
  5. We live in a big house.
  6. It is raining again.

Częste błędy

  • I very like football. Po polsku mówi się „bardzo lubię piłkę nożną”, ale po angielsku samo very nie łączy się z czasownikiem. Użyj very much i postaw je po dopełnieniu: I like football very much.
  • Is cold today. Po polsku mówi się „Dziś jest zimno”, bez podmiotu. Angielskie zdanie potrzebuje podmiotu, tutaj it: It is cold today.
  • He goes always by bus. Postaw always przed czasownikiem głównym: He always goes by bus.
  • Where you live? Polskie pytanie „Gdzie mieszkasz?” nie ma czasownika posiłkowego, a angielskie potrzebuje do przed podmiotem: Where do you live?
  • Can you tell me where is the station? Po polsku pytanie pośrednie ma ten sam szyk co zwykłe pytanie („gdzie jest dworzec”). Po angielsku użyj szyku zdania oznajmującego: Can you tell me where the station is?
  • Explain me the rule. Po polsku mówi się „wytłumacz mi zasadę”. Po angielsku przy explain osoba stoi po to: Explain the rule to me.

Najczęściej zadawane pytania

Jaki jest poprawny szyk zdania w języku angielskim?

Poprawny szyk angielskiego zdania oznajmującego to podmiot, orzeczenie, dopełnienie, jak w Maria plays the violin. Określenia miejsca i czasu stoją zwykle po dopełnieniu, a przymiotniki przed rzeczownikiem. W pytaniach be albo czasownik posiłkowy przechodzi przed podmiot albo dodaje się do, does lub did.

Gdzie stoją przysłówki częstotliwości w języku angielskim?

Przysłówki częstotliwości, takie jak always, often i never, stoją przed czasownikiem głównym (I often walk), po czasowniku be (She is always late) i po pierwszym czasowniku posiłkowym (I have never seen it). Przysłówki częstotliwości nie stoją między czasownikiem a jego dopełnieniem.

Jaka jest kolejność przymiotników w języku angielskim?

Zwykła kolejność przymiotników w języku angielskim to opinia, rozmiar, kształt, wiek, kolor, pochodzenie i materiał, jak w a lovely old wooden table. Kolejność przymiotników jest raczej tendencją niż ścisłą regułą, a więcej niż 3 przymiotniki przed jednym rzeczownikiem to rzadkość. Najpewniejsza część tej zasady to opinia przed faktami.

Dlaczego szyk zdania jest ważny w języku angielskim?

Szyk zdania jest ważny w języku angielskim, ponieważ miejsce rzeczownika pokazuje, czy jest on podmiotem, czy dopełnieniem. The dog bit the man i The man bit the dog mają te same słowa, ale znaczą co innego. Zły szyk może zmienić znaczenie angielskiego zdania albo utrudnić jego zrozumienie.

Źródła

Poćwicz budowanie zdań

Aby poznać swój orientacyjny poziom CEFR, zrób bezpłatny test poziomu angielskiego (32 pytania, około 12 minut, bez rejestracji). Bezpłatne materiały do nauki Fleydo dodają lekcje, opowiadania i karty pracy od Pre-A1 do C1, a strona Angielski dla początkujących pokazuje, od czego zacząć. Jeśli chcesz pomocy nauczyciela, lekcje indywidualne zaczynają się od analizy poziomu i celów oraz osobistego planu nauki.

Dołącz do naszych zajęć!

Wierzymy, że właściwe pytania przynoszą właściwe odpowiedzi. Niezależnie od tego, czy masz pytanie o naukę angielskiego, czy potrzebujesz pomocy z konkretną umiejętnością językową, zawsze jesteśmy do Twojej dyspozycji.

Aplikacja mobilna

Fleydo English School w Twojej kieszeni

Lekcje, prace domowe, wiadomości i gry dla uczniów Fleydo i ich rodziców. Bezpłatna na iPhone’a i Androida.

Pobierz w App StorePobierz z Google Play
Więcej o aplikacji
Kod QR otwierający aplikację Fleydo English School w App Store lub Google PlayZeskanuj i pobierzOtwiera właściwy sklep dla Twojego telefonu.fleydo.com/app
Ikona aplikacji Fleydo IELTS
Fleydo: Przygotowanie do IELTS

Przygotowujesz się do IELTS?

Fleydo: Przygotowanie do IELTS to osobna aplikacja z testami próbnymi ze wszystkich czterech umiejętności. Nie potrzebujesz konta Fleydo, żeby z niej korzystać.

Zobacz aplikację IELTS
Pobierz w App StorePobierz z Google Play
FleyPath

Osobista mapa drogowa Twojego dziecka — 3, 6 lub 12 miesięcy

🚀Start
👋Hello
😊Body
🦁Animals
🔢Numbers
🏆Pewny angielski
Zgrywalizowane ćwiczenie angielskiego

Jak gra — tylko że naprawdę się uczą